خشونت و ترور در ایالات متحده امریکا

در میان اصطلاحات روزمره جهان شاید کمتر اصطلاحی به مثل حقوق بشر(Human Rights)وجود دارد که در دو حوزه نظر و عمل دارای اختلافات عمیق و گسترده ای باشد. برخی دولت ها نیز پارا فراتر از این گذاشته و حوزه نظر را متناسب با حوزه عمل خود در نظر گرفته و معنا و فحوای این حقوق را به گونه ای دیگر بیان می نمایند. بسیاری از مدعیان حقوق بشر از این حقوق برای نیل به اهداف شوم خود بهره می گیرند، درحالی که خود در بسیاری از موارد ناقض آن هستند.

دولت آمریکا در طول سنوات گذشته شمشیر داموکلس حقوق بشر را بر سر دولت ها و ملت های مخالف خود قرار داده است و هر ازچندگاهی آن را فرود می آورد. در واقع، معیار دوستی و دشمنی ایالات متحده با سایر کشورها به میزان قابل توجهی به استنباط آمریکایی ها از معنا و فحوای حقوق بشر بوده و می باشد. 

سربازي زنان

در بین کشورهایی که در آنان، زنان به شیوه‌های مختلف با مقوله خدمت سربازی ارتباط پیدا می‌کنند تنها در رژیم صهیونیستی است که زنان نیز همانند مردان ملزم به خدمت اجباری هستند.

به گزارش ایسنا به نقل از دویچه‌وله، این در حالی است که تنها چند روز پیش مقام‌های نروژی اعلام کردند که در نظر دارند خدمت سربازی را برای تمامی شهروندان و بدون در نظر گرفتن جنسیت آنان اجباری کنند و به این ترتیب از سال 2015 میلادی زنان موظف خواهند بود یک سال خدمت وظیفه اجباری را پشت سربگذارند.

شنبه پس از انتخابات

وحید جلیلی عضو جبهه فرهنگی انقلاب عصر امروز دوشنبه در جشن حافظان جمهوریت که در تالار عمار برگزار شد، با تاکید بر اینکه ما دست کسانی را که در انتخابات رای دادند می‌بوسیم و این تفاوت جریان ماست اظهار داشت: ما را همیشه از جمهوریت ترسانده اند و از عناصر ضدانقلاب گرفته تا برخی افراد به دلیل مواضع دلسوزانه تلاش کرده‌اند که نسبت به جمهوریت کم اعتنا باشیم اما امام حکیم، قاعده نظام را بر جمهوریت گذاشتند.

جلیلی با بیان اینکه برخی می‌گویند ساختار جمهوریت را امام(ره) در شرایط اضطراری انتخاب کرد، اما این رویکرد از مواضع و اقدامات حضرت امام بر نمی‌آید، تصریح کرد: امام (ره) می‌دانستند که اگر نظام جمهوری نباشد، اسلامیت هم نخواهد داشت.

مدیرمسئول نشریه راه تاکید کرد: در طول چند سال گذشته ولایت فقیه وفادار‌ترین نهاد به رای مردم و جمهوریت نظام بوده است و نایب امام زمان(عج) پاسدار رای تک تک مردم بوده و ما نیز باید همین غیرت و همیت را داشته باشیم.

      ما هم خوشحالیم که زیر سایه ی ولایت طعم پیروزی را می‏چشید

انعكاس «راهيان نور» در نشريه آسمان

پرونده هفته‏ي بخش «جامعه و فرهنگ» شماره 34 هفته‏نامه آسمان (13 آبان 1391) مربوط به «راهيان نور» است كه تيتر «سفر به پشت خاكريز؛ 10 سال از تشكيل ستاد راهيان نور مي‏گذرد» را به خود اختصاص داده است. مطالب اين پرونده به اين شرح است:

روش‏های فرهنگی لیبرال

يکي از خواننده‌هاي زن دوران طاغوت در خاطرات خود از به دام انداختن خبرنگاري مي‌نويسد:

"یکی از زنان مجاهد(منافقين)که کارش دوست شدن با خبرنگاران برای مثبت کردن انعکاس گزارش آنان از سازمان بود در یک مجلس برای پرت کردن حواس خبرنگاری که ممکن بود متوجه یک سوتی سازمان شود ,بی محابا خود را به بغل آن خبرنگار انداخته و شروع به بوسیدن او می‌کند".

مناسبات قدرت و فرهنگ در جهان معاصر

خانم ديويدسن يک شخصيت پيچيده و ناشناخته است. او از پژوهشگران انستيتوي مطالعاتي جوامع و تمدن اسلامي در دانشگاه بوستون(4) و داراي پيوندهاي نزديکي با بنياد اشرف پهلوي بود(5). از طريق احسان يارشاطر بهايي به هيات امناي دانشنامه ايرانيکا در دانشگاه کلمبيا راه يافت(6) و در محافل آمريکايي از مدافعان اصلاح‌طلبان ايراني شناخته مي‌شد(7). ديويدسن همزمان که درباره «شاهنامه فردوسي» و «کوروش» پژوهش‌هاي گسترده‌اي را انجام مي‌داد(8)، طرف مشورت وزارت امور خارجه آمريکا براي ارزيابي «برنامه سلاح‌هاي استراتژيک ايران» نيز قرار مي‌گرفت(9). از سوي ديگر، روابطش با ايرانيان بسيار متنوع و پرشمار بود و با چهره‌هايي مثل داريوش مهرجويي و سيدحسين نصر که در کميسيون‌هاي فرهنگي جشن‌ هنر شيراز پروژه «باستان‌گرايي» را پيش مي‌بردند، تماس داشت(10).

... همه چيز در آغاز راه بود. بحث بر سر چگونگي شروع يک بازي جديد همة اتاق‌هاي فکر آمريکا را درگير خود ساخت، ولي به نظر مي‌رسيد ايالات متحده باز هم مي‌خواهد با «مهره‌هاي سوخته» بازي کند؛ مهره‌هاي سوخته ولي کارکشته‌اي مثل ريچارد فراي که يک سال قبل از کودتاي 28 مرداد 1332 از سوي کاخ سفيد مامور مذاکرات محرمانه آمريکا با محمدرضا پهلوي و نخست‌وزيرش دکتر محمد مصدق پيرامون «خطر کمونيسم» شد(40) و حالا 55 سال پس از نخستين ماموريتش در تهران، رئيس‌جمهور سابق ايران را سر ميز شام خانه خانم ديويدسن در نيويورک ملاقات مي‌کرد تا تحليل خاتمي را در ساعات پاياني اقامتش در ايالات متحده پيرامون آينده رابطه ايران و غرب بشنود.

آیت‌الله جوادی آملی در تحليل دستاوردهای نظام:

12 بهمن سرآغاز گشودن درهای آسمان بر مردم ایران بود

حضرت آیت‌الله جوادی آملی گفت: این انقلاب و این نظام درهای آسمان و ملکوت را باز کرده است، ممکن است کسی عمدا این در را به روی خود ببندد اما فضا فضای ملکوتی است، درهای بهشت باز است، پیش از این اگر کسی می‌خواهد به بهشت برود با دشواری بود، اما الان اگر کسی بخواهد به جهنم برود باید مخفیانه و قاچاقی به جهنم برود.

«سبک زندگی» و قبیله‏های مدرن سرمایه‏داری

با گسترش و بسط نظام سرمایه‏داری، نسبت و رابطه‏ی «مصرف» و «سبک زندگی» بسیار عمیق‏تر از گذشته می‏شود. در این دوران، از یک طرف احساس هویت و تعلق به قوم و قبیله و ملیت و مذهب در برخی جوامع کمرنگ شده و نیاز به منابع «معنا بخش» و هویت‏های جایگزین افزایش می‏یابد. از طرف دیگر شرکت‏های بزرگ چندملیتی در می‏یابند که دیگر نمی‏توان صرفاً به سود حاصل از فروش «کالا»هایی که تولید می‏کنند، اکتفا کرد. بلکه برای رسیدن به سود هرچه بیشتر، هر شرکت عظیم باید فروشنده‏ي یک «ایده» باشد. ایده‏هایی که نه تنها مصرف یک کالا، بلکه یک «سبک زندگی» را ترویج می‏دهند. «نوامی کلاین»، روزنامه‏نگار، پژوهشگر و فعال ضد نظام سرمایه‏داری در کتاب معروفش با عنوان [3] «No Logo» (بدون مارک)، این دگرگونی را به خوبی تشریح کرده است. این کتاب پس از شورش‏های ضد «تجارت آزاد» و ضد «جهانی‏سازی» نوشته شد. شورش‏هایی که در دهه‏ي 90 میلادی در نقاط مختلف جهان از جمله «سیاتل» آمریکا و «ژنوا»ی ایتالیا رخ داد و اولین نشانه‏های بحران در نظام سرمایه سالاری پس از سقوط کمونیسم محسوب می‏شد. کتاب پرفروش «No Logo» عملا به یکی از «کتب مقدس» فعالان ضد نظام سرمایه‏سالاری در سراسر جهان مبدل شد و به زبان‌های مختلفی ترجمه شد. اما هنوز به زبان فارسی ترجمه نشده است.[4]

کلاین در کتاب «No Logo» توضیح می‏دهد که کاربرد «برند» یا «نشان تجاری» در ابتدای امر تنها نوعی علامت‏گذاری جهت شناخته‏شدن محصول و معرفی کیفیت آن بود. با گسترش تولید انبوه و توسعه‏ي صنایع حمل و نقل پس از انقلاب صنعتی، کالاها دیگر لزوما در محل مصرف تولید نمی‏شدند و گاه از فاصله‏های دور به دست مصرف کننده می‏رسیدند. برخلاف گذشته، دیگر مصرف کننده با تولید کننده در ارتباط چهره به چهره و مستقیم نبود و حس اعتمادی میان آنها پدید نمی آمد. برای جبران خلأ این رابطه‏ی فردی و عاطفی و غلبه بر عدم اعتماد میان مصرف کننده و تولید کننده، نشان‏های تجاری بسیار ضروری بودند. به همین دلیل شرکت‏های بزرگ تولید کننده‏ي کالاهای خانگی، معمولا در تبلیغات محصولات خود از چهره‏های گرم و صمیمی، استفاده می‏کردند تا ارتباط عاطفی با مشتریان برقرار شود و اعتماد او جلب شود.

از نظام سلامتی انگلیس چه می دانید؟ آیا مسوولین بیمارستان های انگلیس به دنبال معالجه مردم هستند؟ رسوایی های نظام سلامت در انگلیس شامل چه م.اردی می شود؟ آیا بر بیمارستان های انگلیس نظارتی وجود دارد؟ برای روشن شدن سوالات فوق با گزارش ویژه مشرق همراه شوید.

داستان تولد روابط عمومی و آرمان آن

در حال حاضر تقریبا همه شرکت ها و نهادهایی که با مردم سر و کار دارند دارای یک بخش سازمانی تحت عنوان روابط عمومی هستند. روابط عمومی ها کارکرد های مختلفی دارند از جمله انتشار اخبار سازمان و ارتباط با رسانه ها، برگزاری نشست های خبری رئیس سازمان و ... .

اما کار ویژه اصلی این بخش در عصر اطلاعات اینست که به بهترین شکل مخاطبان سازمان را نسبت به اهداف آن توجیه نماید و منافع سازمان را در حوزه افکار عمومی درونی و بیرونی آن تامین نماید. به گونه ای که مدیران روابط عمومی را به عنوان مشاوران اصلی مدیریت سازمان می‌شناسند کسانی که وظیفه پردازش تصمیم ها را برای ارائه به جامعه دارند و از این نظر از مهم ترین نقاط سازمان به شمار می‌روند. البته حرفه روابط عمومی از این نیز فرا‌تر رفته است به طوریکه شرکت های مستقل روابط عمومی نیز به وجود آمده اند.

حجه الاسلام «عباس محسني» خيلي كم حاضر به گفتگو با رسانه‌ها مي‌شود و البته براي اين موضوع دلايل زيادي هم دارد. او از جمله طلبه‌هايي است كه در سال 71، همراه با چند نفر از هم‌لباسانش از حوزه‌هاي علميه عزم آموختن سينما مي‌كنند و بعد از تحقيقات فراوان، تصميم مي‌گيرند «سيد مرتضي آويني» را به عنوان استاد برگزينند و از مباحث تدريسي او استفاده كنند. هر چند كه اين جلسات چهار پنج ساعته با شهادت آويني، چندان تداوم پيدا نمي‌كند، اما بهانه‌اي مي‌شود تا او و ديگر طلبه‌ها، «آويني پ‍ژوهي» را جدي‌تر دنبال كنند.

تولد یک تخریب چی

سال 37 در حوالی میدان شوش در جنوب تهران کودکی به عرصه گیتی پا نهاد و 25 سال بعد در حالی‌که فقط چند روزی از ازدواجش گذشته بود با همسر جوانش وداع کرد و عازم جبهه شد و حنظله وار در جزیره مجنون به حجله خون رفت و پیکر مطهرش بعد از 13 سال میهمان قطعه 50 گلزار شهدای بهشت زهرا(س) شد.

چرا روستا نشین‌ام؟ (مارتین هایدگر)

در پلاس نوشته بودم «شهرپرستانی که طبیعت گردی را هم به پز تبدیل می‌کنند، ملال آورند». حرف زدن از رفتار ناپسند شهرنشین‌ها با روستایی‌ها ـ که یا قیافه توریست‌ها را می‌گیرند که انگار دارند مردم خودشان را کشف می‌کنند یا تصور می‌کنند شهری بودن مساوی ارباب بودن است و روستایی‌ها را به چشم رعیت نگاه می‌کنند ـ بهانه‌ای شد که دوستی بپرسد «چرا روستا نشین‌ام؟» مارتین هایدگر را خوانده‌ام یا نه؟ پاسخ منفی بود و وقتی لطف کرد و فایل نوشته را برایم فرستاد تصمیم گرفتم توی وبلاگ هم بگذارمش. هایدگر نگاه متفاوتی به روستانشینی دارد، بین تنهایی و خلوت تفاوت می‌گذارد، خلوت کردن خودش در روستا برای کار فلسفی را به کار سنگین روستایی‌ها تشبیه می‌کند و از رفتار تصنعی شهرنشین‌ها و تقلای تقلبی‌شان برای «مردمی بودن» هم شکایت دارد. ترجمه این نوشته کوتاه که در همشهری داستان منتشر شده متعلق است به آقای احسان سنایی اردکانی: ‎

انقلاب اسلامي و حضور اجتماعي- سياسي زنان

کمّ و کيف حضور اجتماعي- سياسي زنان از نخستين روزهاي آغاز نهضت، به عنوان يکي از ايده‏هاي محوري امام خميني (ره) مشهود است. شايد اعلاميه مشترک مراجع و علماي قم (1/12/1341) مبني بر قانوني نبودن شرکت زنان در انتخابات نمايشي «انقلاب سفيد شاه و ملت»- که با پيگيري امام (ره) تهيه و منتشر گرديد- مشهورترين سند به جا مانده از آن مقطع تاريخي باشد. اين موضوع در مصاحبه‏هاي امام (ره) در پاريس نيز قابل رهگيري است. به عنوان مثال، ايشان در مصاحبه با خبرنگار لبناني نشريه «امل^[1]» به تبيين نقش زنان در حكومت آينده مي‏پردازند. و در پاسخ به اين سئوال که «شما چه نقش و حقي براي زن در نظامي اسلامي قائل هستيد؟» مي‏فرمايند:

از صنعت تغذیه تا سیاستگذاری سلامت

یکی از ابعاد آنچه اجمالاً سبک زندگی[2] نامیده می‏شود، مسئله تغذیه است. سیاست‏گذاری غذا در جامعه غربی متناسب با  ایده‏های صنعت غذا[3] شکل گرفته است. از این جهت ما با عرضه و تقاضا[4] به عنوان مؤلفه‏های تعیین‏کننده صنعت غذا مواجه هستیم. بر این اساس بازاریابی و تبلیغات[5]، ارکان اساسی تنظیم بازار غذا به شمار می‏روند.

سیر تحولات غذا در نظام سرمایه‏داری در وهله نخست، داستانی جذاب و شنیدنی است. اما این داستان جذاب، روی تلخ و رنج‏آوری نیز دارد و با استعمار، همزاد است. سرمایه‏داری تجاری به عنوان نخستین صورت سرمایه‏سالاری[6] مدرن، هند را به عنوان خواستگاه انواع ادویه‏جات و طعم‏دهنده‏ها هدف قرار داد. و از طریق داد و ستد ادویه‏جات شرقی، ثروت‏های افسانه‏ای را نصیب سوداگران انگلیسی نمود. ظلم و ستم، و فقر و گرسنگی برای مردم هند، و میراث «آداب میز»[7] اشراف انگلیسی حاصل این دوره تاریخی است.

کشاورزی ایران در دوران پهلوی

آشنایی با شهید امیر توکل کامبوزیا ؛

 اندیشمند ضد صهیونیسم

امیر توکل کامبوزیا یکی از پیشگامان مبارزه با صهیونیسم در ایران شناخته می شود . این مرد بزرگ در سال 1283 در تهران متولد شد و در 70 سالگی در زاهدان توسط عوامل رژیم پهلوی به دلیل فعالیت ها و مبارزات ضد صهیونیستی و ضد استبدادی اش به شهادت رسید.

گفتمان‏های مدیریت بدن در ایران

یکی از مباحث پر جاذبه که در سال‏های اخیر مورد توجه پژوهشگران علوم اجتماعی قرار گرفته است، «مدیریت بدن» است. این بحث، پس از طرح مسئله «سبک زندگی» توسط مقام معظم رهبری جاذبه افزون‏تری برای جریان مذهبی یافته است. بحث مدیریت بدن را می‏توان در قالب گفتمان‏های سیاسی، آکادمیک، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی و... تشریح کرد. طبیعی است که هر یک از گفتمان‏های مذکور، سهم خاصی در ترسیم وضعیت آنچه مسامحتاً در جامعه ما مدیریت بدن خوانده می‏شود، خواهند داشت.

گفتمان سیاسی مدیریت بدن در ایران را می‏توان حاصل جدال میان دو نظریه «تهاجم فرهنگی» و «شکاف نسلی» دانست. افراد و جریان‏های تکرارکننده تهاجم فرهنگی، گسترش توجه به پوشش و آرایش و زیبایی در جامعه را به عنوان نوعی فاجعه فرهنگی نشان می‏دهند و تصور می‏کنند با ایجاد نگرانی، برجسته‏سازی و بزرگنمایی موضوع به حل مسئله کمک می‏نمایند، در حالی که در واقعیت هرگز چنین اتفاقی رخ نمی‏دهد.

افراط در بزرگنمایی پیرامون مسائل فرهنگی و اجتماعی که گاهی به مرز سیاه‏نمایی نیز می‏رسد، درباره مسائل دیگری نظیر سینما نیز به چشم می‏خورد و علیرغم تجربه شکست‏های متعدد، کمتر از سوی برخی جریان‏های مذهبی مورد تجدید نظر قرار می‏گیرد. افراط در این زمینه به نحوی است که جریان‏های نامبرده در برخی موارد، تبیین دستاوردهای فرهنگی و اجتماعی جمهوری اسلامی از سوی رهبری را با تعجب می‏شنوند.

در نقطه مقابل، حامیان شکاف نسلی، نیز دائماً بر گسترش ناهنجاری‏ها تأکید می‏کنند و از آن به عنوان حربه‏ای برای تهدید حکومت بهره می‏برند. به همین دلیل است که روزنامه‏ها و نشریات اصلاح‏طلب و شبکه‏های ماهواره‏ای فارسی‏زبان با ولع خاصی به توصیف و تکرار گسترش بی‏سابقه مدگرایی، مصرف وسیع لوازم آرایشی، جراحی‏های زیبایی و... در جامعه ایران می‏پردازند. افراط و دروغ‏پردازی در این زمینه تا آن حد است که بدون وجود هیچگونه آمار متقن و قابل استنادی، گزاره‏های ذیل برای شهروندان جامعه ما بسیار آشنا است:

- ایران و عربستان دارای بالاترین آمار جستجوی کلمات مستهجن هستند.

- ایران پس از عربستان، دارای بالاترین میزان مصرف لوازم آرایشی است.

- ایران دارای بالاترین میزان عمل جراحی بینی در جهان است.

- آمار خیانت و تجاوز در جامعه ایران بسیار بالاست و مردم به دلیل آبروداری از بیان آن خودداری می‏کنند و...

نکته اساسی درباره لیست فوق که همچنان قابل گسترش نیز هست، آن است که هیچ کدام از گزاره‏های فوق قابل اعتماد نیستند. به عنوان مثال، آمار Google و Yahoo تا چه اندازه قابل اعتماد است؟ آیا جستجوی فراوان، نشانه محدودیت دسترسی به فحشای واقعی و فیلترینگ شدید نیست؟ با توجه به حجم بالای قاچاق کالا در ایران، عدد اعلام شده‏ی واردات لوازم آرایشی (اعم از قانونی و غیرقانونی) چیزی بیش از یک تخمین با احتمال خطای بالا نيست؟ با توجه به حجم وسیع تخلفات نظام بهداشت و درمان کشور و نبود نظارت دقیق حتی بر مسئله ساده‏ای نظیر زیرمیزی برای یک عمل ابتدایی سزارین، آمار عمل جراحی بینی از طریق کدام ساز و کار قانونی سنجیده و اعلام می‏شود؟ تا چه اندازه تصویرسازی یک یا چند فیلم درباره خیانت و تجاوز، نشان‏دهنده حقیقت این جرایم در جامعه ایران است؟ و...

ضمن آن که هدف اصلی این فضای تبلیغاتی، ناکارآمد و تاریخ مصرف‏گذشته جلوه دادن دیدگاه جمهوری اسلامی و در سطحی بالاتر، رویکرد اسلام در تنظیم روابط بین دو جنس در جامعه است. همانطور که می‏بینیم، سیاه‏نمایی درباره مسائل همبسته با مدیریت بدن، هم از سوی نیروهای تهاجم فرهنگی و هم از سوی نیروهای شکاف نسلی با جدیت و در حجم بالا پیگیری می‏شود و مخاطب از هر گروه و دسته‏ای که باشد، دائماً در معرض بمباران اخبار غیرواقعی و کاریکاتوری از واقعیت جامعه خود است. 

بحر در كوزه

حقيقتاً كه شعر با روح و جان انسان ايراني آميخته است و بي‏خردانند كه ايراني را به ناسزاي شفاهي بودن و در نتيجه سطحي‏نگري، پرگويي و گزافه‏انديشي تحقير مي‏كنند. شعر، كوتاه‏ترين و غني‏ترين ظرف انتقال مفاهيم علمي، حكمي، ديني، فلسفي و... در قالبي گيرا، كم‏حجم و ذوبطون است و ايراني حتي در روزگار بصري شدن فرهنگ و تمدن، هرگاه كه مورد هجوم اندوه و جهل و نامردمي قرار مي‏گيرد يا ضرورت اقدام اساسي را حس مي‏كند روي به سوي شعر مي‏آورد. مجموعه اشعار فتنه مهم‏ترين شاهد اين مدعاست (۱).

ای غصه‏هایت قاتلم هر شب دعايت مي‏كنم

داغت نبينم جان من، جان را فدايت مي‏كنم

بايد بلرزد قلب‏شان، وقتي شنيدند اين سران

گفتي كه من فعلاً فقط دارم نصيحت مي‏كنم

(۱) مؤدب؛ علي‏محمد و كاظم رستمي، مسئله بيست و دوم خرداد نبود؛ مسئله بيست و دوم بهمن بود (گزينه شعر انقلاب اسلامي)، دفتر مطالعات جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي، چاپ سوم: 1389.

درباره فیلم «برلین منهای هفت درجه»

یکی از مهم‏ترین کارویژه‏های هر انقلاب کبیری از جمله انقلاب کبیر اسلامی، تبیین دقیق نسبت خود با دیگری‎ها و غیریت‏ها است. به عبارت دیگر، هر هویتی با تبیین نسبت خود با هویت‏های دیگر، شناخته و شناسانده می‏شود. اجمالاً انقلاب اسلامی خود را با شعار «نه شرقی، نه غربی» به جهان معرفی کرد و وضعیت حاکم بر جهان را با دو گانه «استضعاف و استکبار» ترسیم و توصیف کرد. اما در گذر زمان، طرح اجمالی انقلاب نیارمند تفصیل است؛ روایت‏های رضا امیرخانی از امریکا[1] و افغانستان[2]، سفرنامه سید مجید حسینی به امریکا[3]، سفرنامه محمد حسین جعفریان به افغانستان[4] و... نسخه‏های اولیه و آغازگر تبدیل ساحت اجمال به تفصیل به شمار می‏روند.

در این دوره از جشنواره فیلم فجر نیز فیلم‏هایی درباره افغانستان، سومالی، عراق و... حضور داشتند که کمابیش به موضوع فوق مرتبط بودند. شعارهای گل‏درشت، ضعف‏های اساسی هنری و رویکردهای انسانی و نه انقلابی ویژگی برخی از آثار فوق بودند. اما در این میان «برلین منهای هفت درجه» تافته جدابافته‏ای است.

درباره فیلم «هیس... دخترها فریاد نمی‏زنند»

کودکان فریاد نمی‏زنند

شاید فیلم «هیس... دخترها فریاد نمی‏زنند» اثر پوران درخشنده، فیلم تلخی است، ولی نمی‏توان موضوع آن را غیرواقعی دانست. نظرات شخصی درباره اولویت و اهمیت موضوع نیز نمی‏تواند سبب قضاوت و ارزشگذاری در مورد فیلم شود. همچنین، نشانه‏های قابل توجهی در اثر وجود ندارد که آن را به سیاه‏نمایی، روشنفکرزدگی، فضاسازی علیه دولت یا قوانین موجود یا اصول اسلام و... متهم نمود. بنابراین، فیلم، حاصل نگرش کارگردان به مسائل جامعه خود و تلاش برای طرح یک دغدغه ذهنی است که از این جهت، قابل احترام است. تنها نکته‏ای که می‏ماند، طرح این سئوال است که چرا فیلم‏های اجتماعی عمدتاً معطوف به آسیب‏های اجتماعی هستند و کمتر توجهی به دستاوردها و توفیقات اجتماعی نشان داده  نمی‏شود؟

فیلم هیس را می‏توان از جهات هنری، حقوقی، روان‏شناختی و جامعه‏شناختی و... مورد مطالعه قرار داد، اما این یادداشت عمدتاً به ابعاد اجتماعی موضوع خواهد پرداخت. متهم اصلی این داستان، «آبرو» و «آبروداری» است. اگر چه کارگردان از افراط در دشمنی با کلیشه ساختگی بازاری و تفریط در شیفتگی نسبت به کلیشه وکیل زن پرهیز می‏کند، اما نمی‏تواند از قید «آبرو» بگذرد؛ آبروداری عامل مسکوت ماندن جنایت و اعدام به ناحق متهم می‏شود.

درباره فيلم «سر به مهر»

به فرزندان خود «نـــه» گفتن را بياموزيم

فيلم «سر به مهر» ساخته هادي مقدم‏دوست و در واقع، خروجي تيم دونفره مقدم‏دوست و حميد نعمت الله است. روايت فيلم، پيرامون دختري شكل مي‏گيرد كه براي تحصيلات به تهران آمده و فوق ليسانس گرفته است و از اين بابت، تمايل دارد براي بهبود زندگي و پيشرفت خود (تحرك اجتماعي صعودي) در تهران بماند و كار كند. از سوي ديگر، پدر او پس از فوت مادرش، ازدواج مجدد كرده و از اين جهت، صبا (ليلا حاتمي) عليرغم مشكلات زندگي مجردي، رغبتي براي بازگشت به منزل پدري ندارد و در واقع، مهم‏ترين عامل تداوم ارتباط عاطفي وي با خانواده‏اش، خواهر اوست كه چندي پيش، بينايي خود را از دست داده است. در اين رابطه نيز، صبا بيش از آن كه سنگ صبوري پيدا كند، حامي و تكيه‏گاه خواهر خود است.

بنابراين، موقعيت اقتصادي- اجتماعي شكننده و نداشتن پشتوانه و حمايت‏هاي خانوادگي و اجتماعي سبب بروز نوعي انزوا و زودرنجي در صبا شده است. مشكلات و مسائل روزانه صبا در كنار فقدان تكيه‏گاه عاطفي و روحي- رواني سبب شده است تا وي به گمنامي فضاي مجازي پناه ببرد. قالب وبلاگ به عنوان تجلي فرديت، مهم‏ترين راه گريز صبا از چالش‏هاي روزانه است؛ گو اين كه او درباره گزينه‏هاي ديگري نظير داشتن گربه خانگي، جستجوي متون روانشناسانه و... نيز بي‏اطلاع نيست و در واقع، از دريچه فضاي مجازي نيم نگاهي به آن‏ها نيز دارد.

درباره فيلم «خسته نباشيد»

سرزمين مادري زيبايي داري، ماريا

فيلم «خسته نباشيد» اثر «محسن قرائي» را نمي‏توان بدون ذكر نام تهيه‏كننده آن يعني «رضا ميركريمي» شناخت. «خسته نباشيد» اين توانايي را دارد كه مخاطب را 90 دقيقه روبروي پرده بنشاند، بخنداند و به فكر وا بدارد. اين روايت جذاب، داراي جلوه‏هاي بصري درخشاني است؛ جلوه‏هايي كه هر يك، كارت پستالي از سرزمين ايران است و به مخاطب مي‏گويد كه اگر كمي از زندگي روزمره‏ات فاصله بگيري و دوباره بنگري، تصاويري بديع و دل‏انگيز خواهي ديد؛ ايران را خواهي ديد. فيلم اگر چه كارت پستالي از ايران را نمايش مي‏دهد اما در آن اثري از روتوش، دورغ، ريا و تعارف نيست.

نظريه اجتماعي و تاريخ

يكي از مباحث مهم و مورد غفلت در فضاي علوم اجتماعي ايران، نسبت ميان نظريه اجتماعي و تاريخ است. توجه به بستر تاريخي در كلاس‏هاي درسي به دليل حجم بالاي سرفصل‏ها عملاً ناديده گرفته مي‏شود. افزودن تاريخ در آزمون‏هاي مقاطع عالي نظير ارشد و دكتري نيز به دليل گستردگي منابع امتحاني مقدور نيست.

در نقطه مقابل، تاريخ، بخش مهمي از آموزش در برخي كتب درسي ترجمه‏اي است. به عنوان مثال، كتاب «زندگي و انديشه بزرگان جامعه‏شناسي» تأليف لوئيس كوزر، فصول خود را به چهار بخش: انديشه، زندگي، زمينه فكري و زمينه اجتماعي اختصاص داده است.

رابرت مرتون در پيشگفتاري كه بر كتاب فوق نوشته، آورده است: «بيشتر تاريخ‏هاي افكار جامعه‏شناختي كه پيش از اين عرضه شده‏اند، ‌به گونه‏اي نوشته شده‏اند كه گويي اين افكار از اذهاني تراوش كرده‏اند كه در قالب جسمي نبوده‏اند و فشارها و انگيزش‏هاي زمان، مكان، تاريخ، جامعه و فرهنگ، ‌برآن‏ها بي‏تأثير بوده‏اند. اما كتاب «زندگي و انديشه بزرگان جامعه‏شناسي» پديده ديگري است.[2]»

در دنیای امروز وضعیت زنان بدین گونه است:

• تجارت غیر قانونی جنسی سراسر سیاره را در برگرفته است، هر سال صدها هزار زن ربوده شده و مورد تعدی و اجبار قرار گرفته، به منظور بردگی جنسی مورد خرید و فروش قرار می‌گیرند.

• در هندوستان 400 تا 500 هزار روسپی کودک وجود دارد، در تایلند 800 هزار کودک و نوجوان مجبور به روسپی گری شده‌اند.

• هر روز در ایالات متحده آمریکا 4 زن توسط شوهران یا دوستشان به قتل می‌رسند.

• هرسال در ایالات متحده آمریکا حداقل 2 تا 4 میلیون زن کتک می‌خورند.

• هرسال تقریباً 132000 زن گزارش می کنند که قربانی تجاوز یا اقدام به تجاوز بوده اند. برآورد شده است که تعداد زنانی که مورد تجاوز قرار می گیرند، و آن را گزارش نمی کنند، بسیار بیشتر و 2 تا 6 برابر موارد گزارش شده است